Yerli flekso ve yardımcı makinelerin üreticisi Yaman Baskı Makinaları Türkiye’de deneyimli kadrosuyla oturmuş bir servis ve destek ağına sahip. Zonten’in tahta bıçak ve dilimleme makinelerinin temsilciliğini de yürüten firma Zonten ofset etiket baskı makinalarının Türkiye temsilciliğini de üstlendi. ZONTEN’in mevcut kurulu makinelerine de servis verecek.
Zonten’in tahta bıçak ve dilimleme gruplarının temsilcisi olan Yaman Makina firmanın ofset etiket baskı makinalarının Türkiye temsilciliğini de aldı.
Yaman Makina tarafından son 6 yılda Türkiye pazarına 200’e yakın tahta bıçak ve dilimleme makinası satışı yapıldı. Yaman Makina’nın yöneticisi Yaman Fırat “Daha öncesi de var ama o zaman başka firmayla çalışıyordum. O zamanı da katarsak rakam 300’ü geçmiştir” diyor ve devam ediyor: “Biz, bütün makinaların servisini ve eğitimini veriyoruz. Teknik servis konusunda iyi bir marka olduk. O yüzden temsilcisi olduğumuz firma da satış yaptığımız firmalar da bize güveniyor” diyor.
Zonten’in ofset etiket baskı makinalarının temilciliğini alan Yaman Makina yöneticisi Yaman Fırat sorularımızı yanıtladı.
Zonten ile uzun ve iyi bir geçmişiniz var. Şimdi bu iş birliği hangi noktalara taşındı?
Biz Zonten ile 15 yıldır çalışıyoruz. Türkiye etiket piyasasında son 4-5 yıldır süren ofset furyası var. Türkiye Temsilciliği boşa çıkınca kendileriyle görüştük, onlar da kabul ettiler. Yaklaşık beş aydır ofset etiket baskı makinaları tarafının temsilciliğini de üstlenmiş durumdayız.
Bugün tahta bıçak ve diğer ekipmanlar sorulduğunda ‘Zonten var’ deniliyor. Bu da markanın büyüklüğünü gösteriyor. Ofsette Zonten markasının Türkiye’de bizimle daha da büyüyeceğine inanıyorum.
Zonten firması Türkiye’de bilindik bir firma. Diğer firmaların makina sayısı fazla olmasına rağmen bizim sayemizde bu sayı daha da artacak. Mevcut makinalara de biz servis vereceğiz. Türkiye’de şu an 4 adet kurulu Zonten ofset etiket baskı makinası var. Yakında Bursa’da beşincisi olacak gibi gözüküyor. İyi ve kaliteli bir makina. Müşterilerden aldığım geri bildirimlerde de kalitede Zonten’in diğerlerinden üstün olduğu söyleniyor. Bu tabii göreceli bir kavram ama ofset etiket baskı makinalarından şimdiye kadar satılan dört makinanın müşterisiyle temas halindeyim hepsi de çok memnunlar. Öyle ki bir görüşmemiz devam ediyor. Firma yetkilileri 2020’de ya da 2019 sonunda makina sayısını ikiye çıkarmayı düşünüyor.
Mevcut makinalar kaç yıllık?
En eskisi 5 yıllık. Beş yıl deneyim kazanmak ve makina hakkında fikir vermek için yeterli bir süre.
Biz kendi açımızdan şöyle çalışmayı planlıyoruz; Bahsettiğim firmalar içerisinde hepsiyle görüşüp, teknik servis hizmetleri ve yedek parça ekipmanları konusunda neler gerektiği konusunda bir liste yapıp kendi bünyemizde yedek parçayı tutacağız. Aşınma ya da bozulma ihtimali olan parçaları buradaki depomuzda tutacağız ve anında hizmet vereceğiz. Yurt dışından tedarik beklemeyeceğiz.
Zonten’in ofset etiket makinalarının konfigürasyonlarında neler var?
Ofset baskıda Zonten renk sayısında sınırlama yapmıyor. Üniteler içerisinde soğuk yaldız, rotary kesim üniteleri, makinanın giriş ve çıkışında otomatik tansiyon kontrol sistemi, ikinci geçiş sistemi bulunuyor. Hem girişte hem çıkışta ünite flekso olarak kullanılabiliyor. Sonlandırma olarak lak ünitesi de var. Hem sabit soğuk yaldız ünitesi hem de hareketli soğuk yaldız ünitesi bulunuyor.screen print ünitesi de makinede opsiyonel olarak sunuluyor.
Sabit soğuk yaldız ünitesi beşinci üniteye sabitlenmiş oluyor. Hareketli olan bir ray sistemiyle istediğiniz üniteye gidebiliyor.
Zonten’de hangi modeller Türkiye pazarına daha uygun?
Ofset ZTJ modeli en çok satmaya çalıştığımız, lansmanını yaptığımız model.
Bir modelimiz daha var onu henüz deklare etmediler. Biraz daha geniş, 66 cm olarak çıkacak. Onda da tahta bıçak ve dilimleme makinası var. ZTX YP 320 denilen çift kafa ve yaldızlı bir makina var. Üç dört firma özellikle istedi, onunla ilgili teklif vereceğiz.
Türkiye’de en çok tek kafa tahta bıçak kullanılıyor. Fakat şu an en çok istenen çift kafalı tahta bıçak makinesi , dakikada 300 vuruşlu bir makina. Aynı anda yaldız, aynı anda kesim işlemi yapabiliyor. Bununla ilgili teklif vereceğiz.
Hedef ne, Türkiye’deki Zonten etkinliğini ne kadar arttıracağınızı ön görüyorsunuz?
Türkiye’deki pazar payımızı %60 olarak hedefliyoruz. İddialıyız, çıta yüksek, kendimize güveniyoruz. Türkiye’de bizi tanımayan firma yok. Hem firmamızı hem de şahsımı tanırlar. İddialıyız çünkü severek bu işi yapıyoruz.
Flekso tarafındaki kendi ürettiğiniz makinalara yönelik planlarınız nedir?
Bu yıl Labelexpo fuarına makina ile katılacağız. 24 metre karelik standımızda tek renkli ve otomatik ayıklamalı Rewinder etiket kesim makinası sergileyeceğiz. Labelexpo fuarında hem katılımcıyız hem de Zonten bayisi olarak orada olacağız. Rıfat Bey ile dönüşümlü olarak hem kendi standımızda duracağız hem de Zonten standında duracağız.
2020 drupa Fuarı’na da katılacağız. Görüşmelerimiz devam ediyor. Drupa’da da 25 metre karelik bir alan kullanmayı planlıyoruz. Galiba 10. Salonda olacağız.
Ayrıca Avrasya Ambalaj Fuarı’na katılacağız. Son beş yıldır zaten katılıyoruz. Anlaştığımız makinanın yükleme tarihi denk gelir mi bilmiyorum ama Avrasya Ambalaj Fuarı’na katılacağımız zaman belki onu sergileme fırsatımız olacak. Alanımız 72 metre kare, opsiyon koymamıştık. Nasıl sığdıracağımıza bakacağız, kendi makinamızı koymayabiliriz.
En son Kırtasiye fuarına katıldık. İlginç bir deneyim oldu bizim için. Printtek Dijital fuarı önce Kırtasiye fuarı ile birleştirilmişti sonra iptal edildi. Yerim de vardı, katıldım. Farklı bir sektörle tanıştık. Hatta seneye belki daha büyük stantla da katılabiliriz.
Türkiye’deki bütün kırtasiyeciler etiket kullanıyor. Konya, Gaziantep gibi illerde kırtasiyecilerin fason etiket üretimi planı var.
Temsilciliğiniz Türkiye ile mi sınırlı, bölgeyi de kapsıyor mu?
Şu an sadece Türkiye için görüştük ama Azerbaycan bölgesi de galiba bize bağlı olacak.
Azerbaycan’a biraz daha flekso ağırlıklı makinalar gidiyor ama İran için ofset grubuyla ilgili bir görüşme yapabiliriz. O bölgeyi de bize verme ihtimalleri var. Bizim şöyle bir avantajımız var, Türkiye’de kendi teknik servis ağımız var ve çevreye de destek verebiliriz. Oradan gelip gitmeleri epey zor.
Türkiye için de büyük avantajız aslında çünkü bizim ana işimiz makina yapmak. Makinayı sıfırdan biliyoruz. Hem elektrik hem de mekanik teknisyenlerimiz makinanın dilinden daha iyi anlıyor. Makinanın sesinden ne sorun yarattığını fark ediyoruz. Ofset ve flekso farklı teknolojiler olsa da sistem aynı. Servis ağımız iyi ve deneyimli kadrolardan oluşuyor.
Kendi markanız olan Yflex etiket makinalarından da söz eder misiniz, orada durum nasıl?
Rusya’ya makina sattık. Özel 50 cm eninde etiket kesim makinası yaptık, ekipmanlarıyla beraber zor bir makina. Buraya gelip test ettiler bu ay sonunda alacaklar. Bunlar hep özel dizayn makinalar. Bizim fazla standart makinamız olmaz. Birkaçı standart olur diğerleri kişiye özel makinalardır. Müşteri ne istiyorsa ona göre tasarlarız, en büyük avantajımız bu bizim. Bizi tercih etmelerinin sebebi müşteri odaklı çalışıyor olmamız.
Fleksoda imalatını yaptığınız en geniş ebat nedir?
65 cm. Şu an iki özel siparişim var; 1 metrelik yapacağım ama bir metrelik makinayı de normal sıralı sistem yapacağım. Ben farklı olmayı seviyorum, kendi yapmış olduğum makina gibi yapacağım. Hatta bir aksilik olmazsa Ankara’ya gelecek makinalarden birisi.
Piyasada en çok kaç renkli makinanız var?
8 renkli makinamız var. Arka yüzeye baskı, yapışkanlı yüzeye baskı, soğuk yaldız, tabakalama var. Sekiz renkli makinanın boyu yaklaşık 8 metre. En son geçen Şubat’ta Özkaya Ambalaj’a verdik.
Elimizde bir tane hazır 6 renkli makinamız var. Onun da müşterisi vardı ama euro ve dolar artışı sonrası açıkçası ben vermek istemedim. Anlaştığımız bir fiyat vardı, %38 faizli kredi bulabildiler. Bizde KDV %1’dir. Leasing yapınca %15-18 arası faiz ödeniyor ve KDV ödemiş gibi oluyor ama %38 faiz çok ciddi bir rakam. Makinanın üçte bir parası faize gidiyor.
Kapasiteniz hakkında bilgi verir misiniz?
Bir buçuk ayda iki adet 6 veya 8 renkli flekso baskı makinası çıkarabiliyoruz. Rotary kesimden de ayda 10 adet yapabiliyoruz. Tahta bıçak zaten Zonten’den geliyor.
Bu yıl son 5 aya baktığımızda rotary kesim makinasından ayda 16 adet, flekso baskı makinasınden de 5 ayda şu ana kadar 3 tane satabilmişiz. 3-4 de potansiyel müşterimiz var.
Ofset tarafında da üretim yapmak gibi bir düşünceniz var mı?
Yok. Bu makina standart. Bazen gelen projeler oluyor onu pek bozmak istemiyorlar. Bizim revize edeceğimiz ekipmanlar olabilir. Mesela müşteri isterse giriş ve çıkıştaki tansiyon sistemlerini değiştireceğiz. O tarz özellikler ekleyebiliriz. Geçenlerde bir müşterimiz sıyırma ünitesinden memnun değildi onu yeniden tasarlayıp makinayı upgrade ettik. Burada yapabileceğimiz şeyler olabilir. Bizim bu makinada, yazılım haricinde, mekanik olarak yapamayacağımız hiçbir şey yok.
En çok hangi illerde hareket var?
Gaziantep, Kayseri, Konya, İstanbul, Adapazarı ve Bursa’dan telefonlar geliyor. Lokal olarak bakıldığında Niğde, Sivas, Malatya, Erzincan gibi yerlerden telefon da geldi ama ağırlıklı olarak ilk söylediklerim.
Bizim aslında geçen sene flekso anlamında 5 büyük işimiz vardı, beşi de olmadı. KOSGEB’in çıkartmış olduğu Kobi Gelişim Destek Programı KOBİGEL projesi vardı. Bu kapsamda kredi çekiyordunuz, faizi KOSGEB karşılıyordu ama kurdan dolayı bankalar KOSGEB onayı geldiği halde müşterilerimize kredi vermediler.
Bunun içerisinde üç adet 6 renkli, bir adet 8 renkli, bir de 4 renkli makina vardı. Beşi de iptal oldu. Bu sene kurlar biraz daha düşerse aynı projelere devam edecekler, umarım olur.
Sizin ürettiğiniz makinaları ithal makinalarla karşılaştırıldığında yatırım maliyetleri açısından nasıl bir orandan söz edebiliriz?
Minimum bire iki fark ediyor. Bugün Türkiye’ye gelen en ucuz flekso baskı makinasının geliş fiyatı 380 bin euro. Bizim 8 renkli sattığımız makina 170 bin euro. Baktığınız zaman da dolu bir makina. Aynı dolulukta olan bir makinayı yaklaşık 410 bin euro’ya satın alabilirsiniz. Daha alt modelleri var mı bilmiyorum ama en çok tutulan modelle aramızda iki kat fiyat farkı var.
Şu anda bazı firmalarda 3-4 makinamız var. Özkay Ambalaj’da iki makina var, üçüncüyü düşünüyorlar. Göksu Kağıt’ta üç makinamız var. Alan müşteriler memnun olduğu için ikinciyi üçüncüyü de alıyorlar. Rüştü ispat etmekle de alakalı bir şey, biz o konuda kendimize çok güveniyoruz.
Mevcut çok sayıda flekso kullanan müşteriniz var, ofset tarafına girdiğiniz zaman da elinizde ciddi bir portfoy ile giriyorsunuz, yakın vadede bu nasıl realize olacak?
Elimizde görüşme yaptığımız 4 müşteri var. İkisiyle görüştük, üçüncüsüyle görüşeceğiz dördüncüsü de Eylül gibi belli olacak.
TÜBİTAK projeleriniz nasıl gidiyor?
Şu an yeni nesil bir makinamız var. Bu bizim TÜBİTAK ile geliştirdiğimiz bir projeydi ama Zonten yapmış. Bu makinayı kendimiz de yapmayı planlıyoruz: Semi Rotary Die Cut Machine. Manyetik silindire bıçak lokal bağlanabiliyor. Tahta bıçak yerine manyetik silindir bıçağı takıp semi rotary çalışarak ürünü kesebiliyorsunuz. Bunun avantajı şu; tahta bıçaklarda alt taşıyıcı, PP malzemelerde kesim yapamıyordu, patlatma oluyordu. Şimdi manyetik silindirler çok hassas kesim yapıyor, iş çok daha düzgün oluyor.
TUBİTAK’a yeni bir proje verdik: 8 Renk full servolu flekso baskı makinası. İçerisinde de bahsettiğimiz Semi Rotary kesim makinası olacak. Makinayı hem rotary kesim çalışabileceğiz hem de semi rotary çalıştıracağız. Tek bir manyetik silindire 300 – 400 TL vererek semi rotary çalıştırabileceğiz. Flekso baskı grubu da özel bir tansiyon sistemiyle semi rotary çalışacak.
Önceki TÜBİTAK projemiz tamamlandı. Şu anda Sonuca ulaştık, başarıyla bitirdik. O makina otomatik turret rewinder. Otomatik yüklemesini yapacak, otomatik kesip saracak bir makina. O makinayı de Labelexpo’da sergileyeceğiz. Şimdi ikinci projemiz onay bekliyor, başvurduk başlayacağız kısmet olursa.
Sektörü nasıl görüyorsunuz?
Sektöre baktığımızda büyük etiketçiler ihracat yapıyorlar. İç piyasaya çalışanlar da ihraç edilen ürünlere etiket üretiyorlar. Tüm etiketçiler iç piyasaya çalışsa etiket piyasası oldukça zorlanırdı. %60-70’i ağırlıklı ihracat çalıştığı için sorun yok.
Sektörde kurlardan kaynaklı ham madde sıkıntısı yaşanıyor. Kağıt çok ciddi bir rakam tutuyor.
Beşinci ay içerisindeyiz büyük küçük makine derken 25 makine satmışım. Renkli var, kesim makinesi olan var. Bunlardan 15’i yeni müşteri. Bu demek oluyor ki pasta hâlâ çok büyük. Hâlâ yeniler giriyor. Pasta payı düşüyor ama bir taraftan da pasta büyüyor.
Şu an için en büyük üzüntü duyduğum şey dışa çok bağımlı olmamız. Ben Zonten’in ofset makinesini satmak zorundayım çünkü yapamayız, bilgimiz var ama zaman kaybımız olur. Fakat flekso konusunda başarılı bir ülkeyiz, başarılı bir firmayız.
Yurt dışından hala çok büyük makineler, milyon dolarlık makineler geliyor. Şirketi kurduğumdan bu yana, küçükleri saymıyorum, 30 adet flekso baskı makinem üretimde. Bunları satmış olmak başarılı olduğumuzu gösterir. Çalışmayan bir ürünü bir kişi alır ikinci kişi almaz.
